|
Asansör Yönetmeliği ( 95/16/AT )
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı; İmar
Kanunu ve buna bağlı imar yönetmeliklerine göre inşa edilen binalarda,
insan ve yük taşımasında kullanılan
asansörlerin ve güvenlik aksamlarının projelendirilmesi, tasarımı,
imali, montajı ve bakımı
gerektiği gibi yapıldığında ve
işletilmesinde kullanıcıların sağlığını ve güvenliğini tehlikeye
atmayacak şekilde piyasaya arz
edilmelerini teminen; tasarım ve imalat
aşamalarında uyulması gereken temel sağlık ve güvenlik kuralları ile
takip edilmesi
gereken uygunluk değerlendirme işlemlerini
ve uygunluk değerlendirmesi yapacak onaylanmış kuruluşların
görevlendirilmesinde dikkate alınacak
asgari kriterleri belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 - Bu Yönetmelik kapsamına
ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bu Yönetmelik, binalarda ve inşaatlarda,
sürekli olarak kullanılan asansörleri ve Ek-IV’de listelenen
asansörlerde
kullanılacak güvenlik aksamlarını kapsar.
Esnek olmayan raylar boyunca hareket etmese
bile, sabit bir hat üzerinde hareket eden asansörler bu Yönetmeliğin
kapsamındadır (örneğin; makas asansörleri).
Asansörler için bu Yönetmelikte belirtilen
risklerin tamamı veya bir bölümü belirli yönetmeliklerin kapsamına
giriyorsa, bu Yönetmelik söz konusu belirli
yönetmeliklerin yürürlüğe giriş tarihinden önceki bu tür asansörlere
uygulanmaz
veya uygulaması durdurulur.
b) Bu Yönetmelik, aşağıda belirtilen
asansörleri kapsamaz.
1) Kamu veya özel, insan taşımacılığına
yönelik asma kablolu demiryollarını da kapsayan kablolu havai hatları,
2) Askeri veya güvenlik amaçlı özel
tasarımlanmış ve yapılmış asansörleri,
3) Maden ocağı vinçleri,
4) Sahne asansörleri,
5) Nakil vasıtalarına monte edilmiş
asansörleri,
6) Makinelere bağlı ve sadece çalışma
yerine giriş amaçlı asansörleri,
7) Dişli Rayda çalışan trenleri,
8) İnsan veya insan ve yüklerin taşınması
amaçlı asansörlere yönelik inşaat alanında kullanılan şantiye
asansörleri.
Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik, 4703 sayılı
Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair
Kanun ve 4077 sayılı Tüketicinin Korunması
Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık : Sanayi ve Ticaret
Bakanlığını,
b) Müsteşarlık : Dış Ticaret
Müsteşarlığını,
c) Komisyon : Avrupa Birliği Komisyonunu,
d) Asansör : Binalarda ve inşaatlarda,
belirli seviyelerde hizmet veren, esnek olmayan ve yatay düzlemle
15°’den fazla
bir açı oluşturan sabit raylar boyunca
hareket eden bir kabine sahip olan ve ;
- İnsanların,
- İnsanların ve yüklerin ve
- Kabine girilebiliyorsa, yani bir kişi
zorlanmadan kabine girebiliyorsa ve kabin içine ya da kabin içindeki bir
kişinin
kolayca ulaşabileceği şekilde
yerleştirilmiş kontrollerle teçhiz edilmiş ise, sadece yüklerin
taşınmasına yönelik bir tertibatı,
e) Model asansör : Teknik dosyasında,
objektif değerler ile tanımlanan ve benzer güvenlik aksamını kullanan
model
asansöre uygun olarak imal edilen
asansörlerin temel güvenlik kurallarını nasıl karşılanacağının
gösterildiği numune asansörü;
(Model asansör ile model asansörün tipleri
olan asansörlerin parçalarını oluşturan asansörler arasında izin verilen
tüm
varyasyonlar azami ve asgari değerleriyle
birlikte teknik dosyada açıkça belirtilmelidir.
Temel güvenlik kurallarını sağlamak
bakımından muhtelif ekipmanın benzerliği hesaplama ve/veya tasarım
planları
gösterilebilir.)
f) Asansör Firması: Bu Yönetmelik
kapsamındaki asansörlerin tasarımından, imalatından, montajından,
projesinden,
bakımından, işletme ruhsatından ve piyasaya
sürülmesinden sorumlu olan ve ürüne adını, ticari markasını veya ayırt
edici
işaretini koyarak CE işaretini iliştiren ve
AT uygunluk beyanını düzenleyen gerçek veya tüzel kişileri; asansör
firmasının
Türkiye dışında olması halinde, asansör
firması tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı;
ayrıca asansörün
tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri
asansör güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel
kişi veya
kuruluşu,
g) Güvenlik aksamı : Ek- IV’de listelenen
asansör aksam ve parçalarını,
h) Güvenlik aksamı imalatçısı: Bu
Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin güvenlik aksamının tasarımından,
imalatından, piyasaya sürülmesinden sorumlu
olan ve ürüne CE işaretini iliştiren ve AT uygunluk beyanını düzenleyen
gerçek
veya tüzel kişi veya kuruluşu; güvenlik
aksamı imalatçı firmasının Türkiye dışında olması halinde, güvenlik
aksamı imalatçı
firması tarafından yetkilendirilen
temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca güvenlik aksamının tedarik
zincirinde yer alan ve
faaliyetleri asansör güvenliğine ilişkin
özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişiyi,
i) Modül: Bu Yönetmelik gereğince,
asansörün veya güvenlik aksamının taşıdığı risklere göre hangi uygunluk
değerlendirmesi işlemlerine tabi
tutulacağını gösteren yollardan her birini,
j) CE Uygunluk işareti: Bu Yönetmelik
kapsamındaki asansörlerin veya güvenlik aksamlarının veya asansörlerin
imalinde kullanılan asansörle ilgili diğer
ekipman, aksam ve parçaların çalışırken veya kullanırken çevrenin ve
insanların
sağlık ve güvenliğini veya söz konusu ise
malların güvenliğini tehdit etmeyecek nitelikte olduğunu belirten, bu
Yönetmelikte
yer alan temel sağlık ve güvenlik
kurallarına, teknik düzenlemede yer alan kurallara uygun olduğunu ve tüm
uygunluk
değerlendirmesi işlemlerine tabi
tutulduğunu ve bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu gösteren işareti,
k) Temel Güvenlik Kuralları : Asansörün /
güvenlik aksamının insan sağlığı ve güvenliği veya söz konusu ise
malların
güvenliğinin korunması açısından sahip
olması gereken asgari sağlık ve tüketicinin korunması açısından sahip
olması gereken
asgari güvenlik koşullarını,
l) Uygunluk Değerlendirmesi: Asansör veya
güvenlik aksamının bu Yönetmeliğe uygunluğunun denenmesi ve
muayene edilmesi ve / veya
belgelendirilmesine ilişkin her türlü faaliyeti,
m) Uygunluk Değerlendirmesi Kuruluşu:
Asansör veya güvenlik aksamının bu Yönetmeliğe uygunluğunun denenmesi
ve muayene edilmesi ve/veya
belgelendirilmesine ilişkin faaliyette bulunan özel veya kamu
kuruluşunu,
n) Onaylanmış Kuruluş: 4703 sayılı Kanun ve
bu Kanunun uygulama yönetmeliklerinden Uygunluk Değerlendirme
Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair
Yönetmelik ve bu Yönetmelik hükümlerine göre bu Yönetmelik çerçevesinde
uygunluk değerlendirme faaliyetinde
bulunmak üzere test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşları arasından
Bakanlık
tarafından belirlenerek yetkilendirilen
özel veya kamu kuruluşunu,
o) Standart : Üzerinde mutabakat sağlanmış
olan, kabul edilmiş bir kuruluş tarafından onaylanan, mevcut şartlar
altında
en uygun seviyede bir düzen kurulmasını
amaçlayan, ortak ve tekrar eden kullanımlar için bu Yönetmelik
kapsamındaki
asansörün veya güvenlik aksamı veya diğer
aksamın özellikleri, işleme ve imalat yöntemleri, bunlarla ilgili
terminoloji,
sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme
ve uygunluk değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını
belirten
ve uyulması ihtiyari olan düzenlemeyi,
ö) Ulusal Standart : Bu Yönetmelik
kapsamındaki asansör veya güvenlik aksamı veya diğer aksamlara yönelik
Türk
Standartları Enstitüsü tarafından
hazırlanan standartları,
p) Uyumlaştırılmış Ulusal Standart : Bu
Yönetmelik kapsamındaki asansör veya güvenlik aksamı veya diğer
aksamlara
yönelik uyumlaştırılmış Avrupa standardını
uyumlaştıran ve Türk Standartları Enstitüsü tarafından Türk Standardı
olarak kabul
edilip yayımlanan standardı,
r) Uyumlaştırılmış Avrupa Standardı : Bu
Yönetmelik kapsamındaki asansör veya güvenlik aksamı veya diğer
aksamlara yönelik Avrupa Birliği
Komisyonunun talimatı üzerine bir Avrupa Standardizasyon Kuruluşu
tarafından hazırlanan
ve Avrupa Toplulukları Resmi Gazete’sinde
ismi yayımlanan standardı,
s) AT Uygunluk Beyanı : Asansör firmasının
veya güvenlik aksamı imalatçısının piyasaya arz ettiği asansörün veya
güvenlik aksamının bu Yönetmelik
hükümlerine uygunluğunu beyan ettiği belgeyi,
ş) AT Tip İnceleme Belgesi : Onaylanmış
kuruluş tarafından düzenlenerek asansör firmasına verilen asansör veya
güvenlik aksamının bu Yönetmelik
hükümlerine uygunluğunu gösteren belgeyi,
t) Piyasaya arz : Asansör firmasının
asansörü kullanıcıya hazır hale getirdiği ilk durumu veya güvenlik
aksamı
imalatçısı veya diğer aksam imalatçılarının
imal ettikleri aksamları, asansör firmasına tedarik ve kullanımı
amacıyla bedelli
veya bedelsiz olarak piyasada yer alması
için hazır hale getirdiği ilk durumu,
u) Piyasa Gözetimi ve Denetimi : Bu
Yönetmelik kapsamındaki asansörün veya güvenlik aksamının veya diğer
aksamların piyasaya arzı veya dağıtımı
aşamasında veya bunlar piyasada veya kullanımda iken bu Yönetmeliğe
uygun olarak
imal edilip edilmediğinin ve güvenli olup
olmadığının Bakanlık tarafından denetlenmesi veya denetlettirilmesini,
ü) Bina sorumlusu: Asansörün, bu Yönetmelik
kurallarına uygun olarak güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak
amacıyla düzenli olarak bakımını ve
onarımını ve kontrolünü yaptırmaktan sorumlu olan, binanın maliki, kat
maliki veya
bunların yetki verdiği kişi veya kuruluşu,
v) Yetkili Servis : Bu Yönetmelik
kapsamında yer alan asansörlerin bakımı ve onarımı için asansör firması
tarafından
yetkilendirilen özel veya tüzel kişiyi,
y) Ürün : Asansörü ve/veya asansör aksam ve
parçalarını,
z) İşletme Ruhsatı: Bu Yönetmelik
kapsamında piyasaya arz edilen asansörün; avan ve tatbikat projelerine,
standartlara
ve bu Yönetmeliğin temel kurallarına ve
teknik düzenlemelere uygunluğunun belgelenmesini müteakip, binanın bağlı
bulunduğu Belediye veya belediye hudutları
dışında Valilik tarafından verilen, asansörün kullanılmasında can ve mal
güvenliği
açısından bir sorun olmadığını belirten
belgeyi,
za) Asansör yaptırıcısı : Asansörün tesisi
için asansör firması ile sözleşme yapan özel veya tüzel kişileri,
zb) Elektrik Projesi: Tesis edilecek
asansörün tipine göre elektrikli kumanda, kontrol, emniyet sistemleri,
sinyal
sistemleri ve genel tahrik güç
vb. sistemlerini ihtiva eden
elektrik akım yollarını gösteren projeleri, bunların birbirinden
ayrılmaz bir bütün oluşturduğunu,
zc) Proje: Yapılacak tesisin hesaplarını,
elektrik projelerini, ölçülerini ve binaya yerleşik şeklini kapsayan
komple
tasarımı,
zd) İnşaat Mahalli: Yapılarda asansör
kabininin çalışacağı kuyu ile tahrik ve kumanda elemanlarının bulunduğu
mahallini,
ze) Trafik Hesabı: Bina şekil ve
ihtiyaçlarına göre asansörün adet, hız, kapasite, kumanda ve kullanma
şekillerini en
ekonomik biçimde tespit eden hesap tarzını,
zf) Yıllık Kontrol: Asansörün emniyet ve
işletme yönünden standartlara uygun şekilde çalıştığının yılda en az bir
defa
yetkili bir mühendis tarafından kontrol
edilmesini, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Temel Güvenlik Kuralları ve Standartlar
Temel Güvenlik Kuralları
Madde 5 - Bu Yönetmelik kapsamına
giren asansörler, Ek-I’de belirtilen temel sağlık ve güvenlik
kurallarını yerine
getirmek zorundadır.
Bu Yönetmelik kapsamındaki güvenlik
aksamları, Ek-I’de getirilen temel sağlık ve güvenlik şartlarını
karşılamalı veya
monte edildikleri asansörde söz konusu
temel kuralları sağlamalıdır.
Standartlar
Madde 6 - Standartlara ilişkin
hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bir uyumlaştırılmış stantart bir veya
daha fazla temel sağlık ve güvenlik gereğini kapsaması durumunda,
1) Bu standarda uygun imal edilen
asansörlerin 5 inci maddedeki ilgili temel kurallara uygun olduğu kabul
edilir veya,
2) Bu standarda uygun imal edilen, güvenlik
aksamının doğru olarak monte edildikleri asansörlerin ilgili temel
kurallara uymasını sağlamak için uygun
olduğu kabul edilir.
b) Bakanlık, uyumlaştırılmış ulusal
standartların isim ve numaralarını Resmi Gazete’de yayımlar. Bakanlık bu
bilgileri
Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona
bildirir.
c) Bakanlık, uyumlaştırılmış Avrupa
standardının bulunmadığı durumda, Ek-I’de yer alan asgari temel sağlık
ve
güvenlik kurallarının doğru uygulanması
için önemli ya da ilgili mevcut ulusal standartlar ve teknik özellikler
hakkında ilgili
taraflara bilgi vermek için gerekli
önlemleri alır.
d) Bakanlık, (a) bendinde belirtilen
uyumlaştırılmış ulusal standartların veya bu standartların esas aldığı
Avrupa
standartlarının 5 inci maddede belirtilen
güvenlik şartlarını tamamen sağlamadığını tespit etmesi durumunda,
konuyu
Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona
bildirir. Komisyon konu üzerinde yapacağı değerlendirmeyi müteakiben,
söz konusu
uyumlaştırılmış Avrupa standardını ve bunu
uyumlaştıran uyumlaştırılmış ulusal standardın yayımdan çekilmesi
gerektiğini
bildirmesi halinde, Bakanlık söz konusu
uyumlaştırılmış ulusal standardı Resmi Gazete’deki yayımlanan listeden
çıkarır.
e) Ek-XV’de Türk Standartları Enstitüsü
tarafından uyumlaştırılan mevcut uyumlaştırılmış standartlar
verilmiştir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygunluk Değerlendirmesi İşlemleri, "CE "
İşaretlemesi, CE Uygunluk İşaretinin Usulsüz Kullanımı
Uygunluk Değerlendirmesi İşlemleri
Madde 7 - Güvenlik aksamları ve
asansörler için uygunluk değerlendirme işlemleri aşağıda belirtilmiştir.
A-Güvenlik aksamları için uygunluk
değerlendirmesi işlemleri:
Ek-IV’de belirtilen güvenlik aksamlarının
piyasaya sürülmesinden önce, güvenlik aksamı imalatçısı tarafından
aşağıdaki işlemler yapılmalıdır.
a) Güvenlik aksamına aşağıda belirtilen
uygunluk değerlendirmesinden birisi uygulanır.
1) Güvenlik aksamı modeli, Ek -V’e göre AT
tip incelemesine ve Ek-XI’e göre onaylanmış bir kuruluş tarafından
yapılacak imalat denetimine sunulur veya ,
2) Güvenlik aksamı modeli Ek-V’e göre AT
tip incelemesine sunulur ve Ek-VIII’e göre imalat denetimine yönelik bir
kalite güvence sistemi işletilir veya ,
3) Güvenlik aksamı modeli için Ek-IX’a göre
tam kalite güvence sistemi işletilir.
b) Kullanılan Ekte (duruma göre Ek-VIII,
Ek-IX veya Ek-XI) verilen şartları dikkate alarak, her güvenlik aksamına
CE
işareti iliştirilir ve Ek-II’de listelenen
bilgiyi içeren AT uygunluk beyanı düzenlenir.
c) Güvenlik aksamı imalatçısı AT uygunluk
beyanının bir kopyasını güvenlik aksamının son imalat tarihinden
itibaren
10 yıl süreyle muhafaza eder.
B- Asansör için uygunluk değerlendirmesi
işlemleri:
Piyasaya sürülmeden önce bir asansörün
aşağıdaki işlemlerden birinden geçmesi gerekmektedir.
a) Asansör,eğer Ek-V’de bahsedilen AT tip
incelemesi yapılan bir asansöre göre tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI’da belirtilen son muayene veya,
2) Ek-XII’de belirtilen asansör kalite
güvence sistemi veya,
3) Ek-XIV’de belirtilen imalat kalite
güvence sistemi uygulanarak imal edilip, monte edilir ve deneyleri
yapılır.
Tasarım, montaj ve deney safhalarına
yönelik işlemler aynı asansör üzerinde yapılabilir. Veya;
b) Asansör, Ek-V’de bahsedilen AT tip
incelemesi yapılan bir model asansöre göre tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI’da sözü edilen son muayene veya,
2) Ek-XII’de sözü edilen asansör kalite
güvence sistemi veya,
3) Ek-XIV’de sözü edilen imalat kalite
güvence sistemi, uygulanarak imal edilir, monte ve deneyleri yapılır.
Veya;
c) Asansör, uyumlaştırılmış standartlara
tam olarak uygun değil ise, tasarım incelemesinin eşlik ettiği Ek-XIII’e
uygun
bir kalite güvence sistemi uygulanan bir
asansöre göre tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI’da belirtilen son muayene veya,
2) Ek-XII’ye uygun olarak asansör kalite
güvence sistemi veya,
3) Ek-XIV’e uygun olarak imalat kalite
güvence sistemi uygulanarak imal edilip monte edilir ve deneyleri
yapılır.
Veya;
d) Asansöre bir onaylanmış kuruluş
tarafından Ek-X’da belirtilen birim doğrulama işlemi yapılır. Veya;
e) Asansör Ek- XIII’e göre tam kalite
güvence sistemine tabi tutulur, eğer bu kalite güvence sistemi ilgili
uyumlaştırılmış standartlara tamamen uygun
değilse, tasarım incelenir.
Yukarıda bahsedilen (a), (b) ve (c)
bentlerindeki durumlarda tasarımdan sorumlu kişi imalat işleminden,
montajdan ve
deneyden sorumlu kişiye mutlak güvenlikle
çalışabilmesi için gereken tüm belge ve bilgiyi sağlamalıdır.
C) Asansör firması, bu maddenin (B)
fıkrasında sözü edilen bütün durumlarda aşağıda belirtilen hususları
yerine getirir.
a) Kullanılan Ekte (duruma göre Ek-VI,
Ek-X, Ek-XII, Ek-XIII veya Ek-XIV) verilen şartları dikkate alarak
asansöre
CE işaretini iliştirir ve Ek-II’de
listelenen bilgiyi içeren bir AT uygunluk beyanı düzenler,
b) Asansörün piyasaya sürülme tarihinden
itibaren 10 yıl süreyle AT uygunluk beyanının bir kopyasını muhafaza
eder.
c) Bakanlık; Komisyonun, Avrupa Birliği
üyesi ülkelerin ve diğer onaylanmış kuruluşların istemeleri halinde,
uygunluk
beyanının ve son muayeneye ilişkin deney
raporlarının bir kopyasını asansör firmasından temin edebilir.
CE Uygunluk İşareti
Madde 8 - CE uygunluk işaretine
ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) CE uygunluk işareti "CE" harflerinden
ibarettir. Kullanılacak işaretin şekli Ek-III’de verilmiştir. CE
uygunluk
işaretinin iliştirilmesinde ve
kullanılmasında 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan CE Uygunluk
İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve
Kullanılmasına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin hükümleri geçerlidir.
b) CE uygunluk işareti, Ek-I’in “Genel”
başlıklı bölümünün madde 5’ine uygun olarak her asansör kabinine açıkça
ve
görülebilir şekilde, Ek-IV’de listelenen
güvenlik aksamının her birine, eğer mümkün değilse güvenlik aksamına
ayrılmayacak
biçimde takılan bir etiketin üzerine
iliştirilir.
c) Üçüncü tarafları CE uygunluk işaretinin
anlamı ve şekli açısından yanıltacak işaretlerin asansörlere veya
güvenlik
aksamlarına takılması yasaktır. CE uygunluk
işaretinin görünebilirliğini ve okunabilirliğini azaltmaması şartıyla,
diğer
herhangi bir işaret asansörlere veya
güvenlik aksamlarına iliştirilebilir.
CE Uygunluk İşaretinin Usulsüz Kullanımı
Madde 9 - Bu Yönetmeliğin 13 üncü
maddesinin hükümleri saklı kalmak kaydıyla;
a) Bakanlık, CE uygunluk işaretinin uygun
olmayan bir şekilde iliştirildiğini tespit etmesi durumunda, asansörü
monte
eden asansör firması veya güvenlik
aksamının imalatçısı asansörün veya güvenlik aksamının CE uygunluk
işaretiyle ilgili
hükümlere uygun olmasını sağlamakla ve
yapılan bu ihlali sona erdirmekle yükümlüdür.
b) Uygun olmama durumu devam ediyorsa,
Bakanlık, söz konusu güvenlik aksamının piyasaya arzının kısıtlanmasına
veya yasaklanmasına veya asansörün
piyasadan çekilmesini ve kullanımının yasaklanmasına ilişkin tüm
önlemleri alır.
Bakanlık bu durumu ve yapılan işlemleri
Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere
bildirir.
c) Asansör firmasının veya güvenlik aksamı
imalatçısının bu Yönetmeliğin yükümlülüklerine uymaması durumunda,
asansörü veya güvenlik aksamını piyasaya
arz eden kişi, bu yükümlülüklerden sorumludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Piyasaya Arz, Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Piyasaya Arz
Madde 10 - Bu Yönetmeliğe uygun
olarak imal edilmiş asansörlerin veya güvenlik aksamlarının piyasaya
arzı ve
serbest dolaşımına ilişkin esaslar aşağıda
belirtilmiştir.
a) Doğru bir biçimde projelendirilen,
imalatı, montajı ve her ay bakımı yapılan ve amacına uygun olarak
kullanılan bu
Yönetmelik kapsamında yer alan ve sadece
insan sağlığını ve güvenliğini, yerine göre malların güvenliğini
tehlikeye atmayan
asansörlerin piyasaya arz edilmesine ve
hizmete konulmasına izin verilir.
Bu Yönetmelik kapsamına giren güvenlik
aksamının piyasaya arzına veya hizmete sokulmasına, monte edildikleri
asansörlerin doğru bir biçimde montajı ve
bakımı yapıldığında ve amacına uygun olarak kullanıldığında, sadece
insan sağlığı
ve güvenliğini veya söz konusu ise malların
güvenliğini tehlikeye atmamaları halinde izin verilir.
b) Bu Yönetmeliğe uygun asansörlerin
ve/veya güvenlik aksamının piyasaya arz edilmeleri veya hizmete
konulmaları
yasaklanamaz, sınırlanamaz veya
engellenemez.
c) Güvenlik aksamı imalatçısının beyan
ettiği, bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlere takılması düşünülen bu
Yönetmeliğe uygun aksam ve parçaların
piyasaya sürülmesi yasaklanmaz, sınırlanmaz veya engellenmez.
d) CE uygunluk işaretini taşıyan ve
beraberinde Ek-II’de belirtilen AT Uygunluk Beyanı bulunan asansörlerin
ve
güvenlik aksamlarının bu Yönetmeliğin
Üçüncü Bölümünde (7 nci, 8 inci ve 9 uncu maddeler) belirtilen uygunluk
değerlendirme işlemleri de dahil olmak
üzere, bu Yönetmelik hükümlerinin tümüne uyduğu kabul edilir.
e) Ticaret fuarlarında, sergilerde,
gösterilerde ve benzeri durumlarda; bu Yönetmelik hükümlerine uygun
olmayan
asansörlerin veya güvenlik aksamlarının
asansörü monte eden firma veya güvenlik aksamlarının imalatçısı veya
yetkili
temsilcileri tarafından uygun hale
getirilene kadar satışa çıkarılamayacağının görünür bir işaretle açıkça
belirtilmesi kaydıyla,
yürürlükteki Yönetmelik hükümlerine uymayan
asansörlerin veya güvenlik aksamlarının sergilenmesi engellenmez.
Gösteriler
sırasında, kişilerin korunması için yeterli
güvenlik tedbirleri alınmalıdır.
Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Madde 11 - Bakanlık, asansörlerin
veya güvenlik parçalarının piyasa gözetimi ve denetimini 17/1/2002
tarihli ve
24643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik’te belirtilen
hükümler
çerçevesinde yapar veya yaptırır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Onaylanmış Kuruluş
Onaylanmış Kuruluş
Madde 12 - Bakanlık, Yönetmeliğin 7
nci maddesinde belirtilen uygunluk değerlendirme işlemlerinde faaliyet
gösterecek Onaylanmış Kuruluşların
tespitini, tayinini, bildirimini ve statülerinin kaldırılmasını
17/1/2002 tarihli ve 24643
sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uygunluk
Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik’te
belirtilen hükümler ve bu Yönetmeliğin Ek-VII'de
belirtilen asgari kriterler çerçevesinde gerçekleştirir.
ALTINCI BÖLÜM
Tedbirler
Tedbirler
Madde 13 - Asansörler veya güvenlik
aksamlarının temel sağlık ve güvenlik kurallarının yerine getirmeleri
ile ilgili
ve usulsüz işaret kullanımına karşı alınan
tedbirler aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlık, bu Yönetmeliğe uygun olarak
imal edilen CE uygunluk işareti taşıyan ve amacına uygun olarak
kullanılan
bir asansörün veya güvenlik aksamının
kişilerin ve yerine göre malların güvenliğini tehlikeye atabileceğini
tespit ederse,
asansörün veya güvenlik aksamının piyasadan
toplanması veya toplatılması, piyasaya arzını engelleyecek veya serbest
dolaşımını kısıtlayacak bütün tedbirleri
alır.
Bakanlık, özellikle bu durumun bu tip bir
tedbir kararının gerekçesiyle birlikte;
1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde
belirtilen temel güvenlik kurallarını karşılayamaması,
2) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde
bahsedilen standartların yanlış uygulanması,
3) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde
bahsedilen standartlardaki eksiklik yüzünden olup olmadığını,
Müsteşarlık
aracılığı ile Komisyona bildirir.
b) Uygun olmayan bir asansör veya güvenlik
aksamı "CE" uygunluk işareti taşıyorsa, Bakanlık işareti kullanana karşı
gerekli tedbirleri alır ve Müsteşarlık
aracılığı ile Komisyonu bilgilendirir.
c) Asansörü monte eden asansör firması,
binanın veya inşaatın sorumlusu ile irtibata geçerek, gerekli bilgi alış
verişini
sağlamalı ve asansörün iyi çalışmasını ve
güvenlikli kullanımını sağlamak için gerekli tedbirleri almalıdır.
d) Asansör firması, asansör kuyusunun
asansörün çalışması ve güvenliği için gerekenin dışında bir boru
tertibatı, tel
sistemi ya da başka bir donatımın
olmamasını sağlayacak gerekli tedbirleri almalıdır.
e) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin (a)
bendi ve 13 üncü maddenin (c) ve (d ) bentleri hükümleri saklı kalmak
kaydıyla bu Yönetmelik hükümleri,
asansörlerin bu Yönetmelikte belirlenmemiş bir şekilde değiştirilmesi
anlamına gelmesi
şartıyla, Bakanlığın söz konusu asansörler
hizmete girdiğinde veya kullanıldığında kişilerin korunmasını sağlamak
için gerekli
gördüğü uygun şartları bu Yönetmeliğe uygun
olarak koyma haklarını etkilemez.
YEDİNCİ BÖLÜM
Asansör Tesis ve İşletme Uygulamaları
Proje
Madde 14 - Asansörün avan ve tatbikat
projeleri, Elektrik-Elektronik ve Makine Mühendisleri tarafından tespit
edilen
esaslara uygun olarak müştereken
hazırlanır.
Projelerin hazırlanmasında Türk
standartları esas alınacaktır, Türk standartları kapsamı dışındaki işler
için menşei ülke
standartları esas alınır.
Asansör avan projeleri mimari proje ile
birlikte yapılacak ve mimari projeye esas teşkil eder.
Asansörün tesisi ile ilgili tatbikat
projeleri ise asansör montajı yapılmadan önce ilgili makama
onaylattırılır.
İşletme Ruhsatı alınması aşamasında ilgili
kuruma ve asansör yaptırıcısına projeler ruhsatla birlikte verilir.
Trafik Hesabı
Madde 15 - Mimari tatbikat
projelerinin yapımından evvel, yapının özellik ve kullanım şartlarına
uygun trafik hesabı
yapılmalıdır.
a) Trafik hesabı, standart kapsamındaki
işler için ilgili standardına, standart kapsamı dışındaki işler ve
komple ithal
işler için ise menşei ülkenin hesap
usullerine göre asansör projelerini hazırlayan mühendis tarafından
yapılır.
b) Trafik hesabında kabul edilen ana
kriterlerin sorumluluğundan bu kriterleri veren mimar, hesap sonucu
bulunan
asansör sayısı ve karakteristiğinin
sorumluluğundan projeyi hazırlayan mühendis sorumludur.
Mukavemet Hesabı ve Mekanik Proje
Madde 16 - Mukavemet hesabı ve
mekanik proje ile ilgili hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Asansörün yapısını ilgilendiren
mukavemet hesapları:
İnşaatın statik hesabına uygun olmak üzere
asansörün makine dairesine, kuyu dibine ve ray tespit yerlerine gelecek
yüklerin miktar ve cinsini gösteren
hesaplardır ve bu hesaplar makine mühendisleri tarafından tanzim
edilerek imzalanır.
b) Asansörün imalatını ilgilendiren
mukavemet hesapları :
Asansörün projesine uygun, ilgili
standartlara göre makine mühendisleri tarafından yapılacak mukavemet
hesaplarıdır.
c) Asansöre ait mekanik projeler makine
mühendisi tarafından tanzim edilerek imzalanır. Asansörün mekanik
kısımlarından makine mühendisi, teknik
uygulama sorumlusunun nezaretinde projeye uygun olarak yapılmasından
asansör
firması sorumludur.
Elektrik Projeleri
Madde 17 - Asansöre ait
elektrik-elektronik projeleri elektrik-elektronik mühendisi tarafından
tanzim ve imza edilir.
Asansörün elektrik-elektronik ile ilgili
kısımlarından elektrik-elektronik mühendisi, teknik uygulama
sorumlusunun
nezaretinde projeye uygun olarak
yapılmasından asansör firması sorumludur. Elektrik projeleri işletme
ruhsatı müracaatı
esnasında verilir.
Asansörün Kurulacağı İnşaat Mahalli
Madde 18 - Yapılarda asansör
tesisinin kurulacağı inşaat mahalleri, mutlaka bu Yönetmeliğin 15 inci
maddesindeki
trafik hesabı sonucunda bulunan sayı ve
karakteristiğe uygun asansörler için standartların öngördüğü boyutlarda
olmalıdır.
İnşaat Mahallinin Özellikleri
Madde 19 - Asansör tesisinin
kurulacağı inşaat mahallinin özellikleri şunlardır:
a) Kat kapıları önündeki sahanlık, varsa
Türk standartlarına, yoksa uluslar arası geçerli standartlara uygun
büyüklükte
olmalıdır.
b) Asansör makine dairesine çıkış
merdiveni, binanın ana merdiveni özelliğinde olmalıdır.
c) Asansör kuyusunun iç yüzü beton perde
değilse, toz tutmayacak şekilde perdahlı sıva yapılmalıdır.
İş Kazaları ve Diğer Sorunlar
Madde 20 - a) Asansör montajına
başladıktan sonra, asansör kuyusunda olabilecek iş kazaları ve diğer
sorunlardan,
asansör firmasının elemanlarının çalıştığı
anlarda asansör firması; diğer zamanlarda ise inşaat firması sorumludur.
Bu durum
montaja başlandığı anda asansör firması ve
inşaat firması arasında hazırlanacak bir tutanakla belirlenir.
b) Asansör kuyularının bakımı esnasında
yeterli derecede aydınlık olabilmesi için, asansör kuyusuna makine
dairesinden kumandalı sabit aydınlatma
tesisatı yapılmalıdır.
İşletme Ruhsatı
Madde 21 - İşletme Ruhsatı, asansör
firması tarafından Belediyeden veya Belediye hudutları dışındaki yapılar
için
Valilikten alınan belgedir. Bu belge
verilirken; asansör firmasınca bu Yönetmelik gereği asansörün tasarımı,
projelendirilmesi
(avan, uygulama, mukavemet, trafik
hesapları), imalatı ve montajı yapılarak ve bakım sözleşmesiyle bakımı
üstlenilerek, can
ve mal güvenliği açısından uygun olması ve
CE uygunluk işareti ile Onaylanmış Kuruluştan alınan AT tip inceleme
belgesinin
ve AT uygunluk beyanının varlığı aranır.
Belgesi bulunan ve CE uygunluk işareti taşıyan asansörler için ilgili
kurumlarca
ruhsat aşamasında ayrıca inceleme ve
denetim yapılmaz.
Bina Sorumlusu
Madde 22 - Bina sorumlusu, asansörün,
bu Yönetmelik kurallarına uygun olarak güvenli bir şekilde çalışmasını
sağlamak amacı ile ayda bir defa düzenli
bakımını ve onarımını bu Yönetmelikte tarif edilen asansör firmasına
veya yetkili
servisine yaptırmaktan ve kullanıcıların
can ve mal güvenliğinin tam olarak sağlanması amacı ile gerek kullanım
hatalarından,
gerekse harici müdahalelerden meydana
gelebilecek olan tehlikelerin önlenmesi için yapının bağlı bulunduğu
belediye veya
valilik tarafından ilk kontrolünü asansörün
işletmeye açılmasından iki yıl sonra, daha sonraki kontrollerini de her
yıl
yaptırmaktan sorumludur.
Bakım
Madde 23 - Bu Yönetmelik kapsamındaki
asansörün kullanılması esnasında, temel sağlık ve emniyet gereklerinin
devamlılığını teminen sürekli kontrol
altında tutulabilmesi için;
a) Bina sorumlusu ile bir asansör firması
veya onun yetkili servisi arasında garanti müddetince geçerli aylık
bakım ve
servis hizmetleri anlaşması yapılması
zorunludur. Ayrıca, asansör firması arızaya müdahale zamanını söz konusu
anlaşma
metninde belirtmelidir.
b) Anlaşma yapılan firma, asansörü imal
eden asansör firması veya onun yetkili servisi olabileceği gibi, bir
başka
asansör firması veya onun yetkili servisi
olabilir. Ancak, garanti süresince aylık bakım ve servis hizmetleri için
anlaşmaya
bağlanan firma muhakkak asansörü imal eden
asansör firması veya onun yetkili servisi olmalıdır.
c) Aylık bakım ve servis hizmeti verilen
asansörde, orijinal yedek parça kullanılır.
d) Asansörü imal eden firma, yaptığı her
tip ve özellikteki asansörün orijinal yedek parçalarını 10 yıl süreyle
stokta
bulundurmak ve kendisince imal edilen
asansöre aylık bakım ve servis hizmeti veren bir başka asansör firması
veya onun
yetkili servisinin veya bina sorumlusunun
bu konudaki talebini, acilen ve normal piyasa koşullarında mutlaka
karşılamak
zorundadır.
Yıllık Kontrol
Madde 24 - Yapının bağlı bulunduğu
belediyelerce veya belediye hudutları dışındaki yapılar için
valiliklerce en az
yılda bir kere her asansörün kontrolü
yapılır. Ancak kadrosunda yeterli teknik eleman bulunmayan belediyeler
veya valilikler
yıllık kontrol işini dışarıdan elektrik
ve/veya makine mühendisine yaptırabilir. Bu mühendis emniyet ve işletme
yönünden
tesisin işletilmesine engel bulunmadığını
belirten ve sorumluluğunu taşıyan bir rapor verir.
Bu rapor 3 nüsha olarak düzenlenir; birer
nüshası belediyede veya valilikte, asansör firmasında veya yetkili
servisinde
ve bina sorumlusunda muhafaza edilir. Bu
raporun tanzim ettirilmesinin takibinden asansörün bulunduğu bina
sorumlusu ve
bakımını yapan firma müştereken sorumludur.
Kullanıcılar ile İlgili Hususlar
Madde 25 - Asansör kullanan kişilerin
aşağıdaki hususlara dikkat etmeleri gerekir.
Asansörün özelliğine göre farklılık arz
edecek hususları asansör firması veya bakımcı firma yazılı olarak
ilgililere verir,
ilgililer bu bilgileri kullanıcılara
aktarır ve görebilecekleri yere asarlar.
Bu bilgiler şunlardır:
a) Asansör içinde kat arasında kalan
kişilerin kurtarılmasında asansör firması veya bakımcı firmanın yazılı
talimatına
aynen uyulması,
b) Asansöre 12 yaşından küçüklerin yalnız
binmelerinin önlenmesi,
c) Asansöre girerken kabinin o katta olup
olmadığına dikkat edilmesi,
d) Asansöre girip çıkarken oyalayıcı
hareketlerde bulunmayıp bu işin süratle yapılması,
e) Asansör kullanıcısının kat kapısını
içeriden veya dışardan mutat şeklin dışında açmaya uğraşmaması,
f) Asansör kullanıcısının kat arasında
kaldığında kapı camını kırarak çıkmaya çalışmaması,
g) Kapısız kabinlerde asansör
kullanıcısının kabin içinde seyir halinde hareketli olan kapı
tarafındaki duvara kendisinin
veya beraberindekilerin veya eşyalarının
temasına meydan vermemesi,
h) Asansör kullanıcısının kabin üstündeki
çıkış kapağından kendi başına çıkmaya çalışmaması (bu kapak sadece
dışarıdan kurtarmak isteyenler için
kullanılır),
i) Kabin içine konan yüklerin dengeli
yüklenmesine dikkat edilmesi, kabin hareket halinde iken bu yüklerin
kaymaması
için tedbir alınması,
j) Anlaşmalı bakım yapan firma dışında
başka bir firma ve kişilerin asansöre müdahale ettirilmemesi.
İstisnalar
Madde 26 - Makine dairesiz yapılan
asansörler için makine dairesi ile ilgili hükümler uygulanmaz. Ancak
asansör
firması tarafından muhtemel riskleri
önleyici tedbirler alınmalıdır. Ayrıca güvenlik şartları ile
standartların ön gördüğü diğer
şartlar da uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Bildirimler
Madde 27 - Bildirimlere ilişkin
hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlıkça, 95/16/EC sayılı Avrupa
Birliği direktifi dikkate alınarak hazırlanan bu Yönetmeliğin uygulamaya
konulduğu Müsteşarlık aracılığı ile
Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere bildirilir.
b) Bu Yönetmelik hükümleri gereğince,
herhangi bir asansöre veya güvenlik aksamına 9 uncu ve 13 üncü
maddelerle
getirilen her türlü sınırlama, yasaklama ve
tedbirlerin alınmasını gerektiren sebepler belirtilerek, Bakanlıkça en
kısa süre içinde
ilgili taraflara ve Müsteşarlık aracılığı
ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere bildirilir.
Gizlilik
Madde 28 - Bakanlık, Onaylanmış
Kuruluş ve bu Yönetmeliğin uygulanmasına katılan bütün taraflar,
görevlerini
yerine getirmeleri sırasında temin
ettikleri bütün bilgilerin gizliliğini sağlar.
Aykırı Davranışlarda Uygulanacak
Hükümler
Madde 29 - Bu Yönetmeliğin Yedinci
Bölümünde yer alan hizmete ilişkin hususlara aykırı hareket edenler
hakkında
4077 sayılı Kanun ve bu Yönetmeliğin
ürünlere ilişkin hükümlerine aykırı davranışta bulunanlara ise 4703
sayılı Kanun
hükümleri uygulanır.
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Madde 30 - 20/12/1995 tarihli ve
22499 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asansör Yönetmeliği, bu
Yönetmeliğin
zorunlu olarak uygulamaya girdiği tarihten
itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.
Düzenlemeler
Madde 31 - Bakanlık, bu Yönetmeliğin
uygulanması ile ilgili olarak gerekli mevzuat düzenlemelerini yapmaya
yetkilidir.
Ulusal Daimi Komite
Madde 32 - Bu Yönetmeliğin
uygulanması ve işlerliğinin sağlanması amacıyla, gerektiğinde, Bakanlık
koordinasyonunda ilgili kamu ve özel kurum
ve kuruluşlarının temsilcilerinden oluşan Ulusal Daimi Komite
kurulabilir. Bu
komiteye iştirak edecek kurum ve kuruluşlar
ve komitenin çalışma usul ve esasları yayımlanacak tebliğ ile
belirlenir.
Geçici Madde 1 - Bu Yönetmelik,
yürürlüğe girdiği tarihten 18 ay sonra zorunlu olarak uygulanır. Bu süre
zarfında
gerek bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun
üretilen, gerekse 30 uncu maddede belirtilen Asansör Yönetmeliği ve
ilgili
standardına uygun imal edilen ürünler
piyasaya arz edilebilir.
Yürürlük
Madde 33 - Bu Yönetmelik yayım
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 34 - Bu Yönetmelik hükümlerini
Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
| 
